Amin'ny fankalazana ny Andro Iraisam-pirenena ho an'ny Homamiadan'ny Havokavoka (1 Aogositra), andeha hojerentsika ny fisorohana ny homamiadan'ny havokavoka.
Ny fisorohana ireo anton-javatra mety hampidi-doza sy ny fampitomboana ireo anton-javatra miaro dia mety hanampy amin'ny fisorohana ny homamiadan'ny havokavoka.
Ny fisorohana ireo anton-javatra mety hampidi-doza ho an'ny homamiadana dia mety hanampy amin'ny fisorohana ny homamiadana sasany. Anisan'ny anton-javatra mety hampidi-doza ny fifohana sigara, ny hatavezana tafahoatra, ary ny tsy fanaovana fanatanjahan-tena ampy. Ny fampitomboana ireo anton-javatra miaro toy ny fialana amin'ny fifohana sigara sy ny fanaovana fanatanjahan-tena dia mety hanampy amin'ny fisorohana ny homamiadana sasany ihany koa. Miresaha amin'ny dokoteranao na matihanina ara-pahasalamana hafa momba ny fomba ahafahanao mampihena ny mety hisian'ny homamiadana.
Ireto manaraka ireto no anton-javatra mety hampidi-doza ho an'ny homamiadan'ny havokavoka:
1. Fifohana sigara, sigara ary pipa
Ny fifohana sigara no anton-javatra mampidi-doza indrindra amin'ny homamiadan'ny havokavoka. Ny sigara, sigara ary fifohana pipa dia samy mampitombo ny mety hisian'ny homamiadan'ny havokavoka. Ny fifohana sigara dia miteraka homamiadan'ny havokavoka eo amin'ny 9 amin'ny 10 eo ho eo amin'ny lehilahy ary eo amin'ny 8 amin'ny 10 eo ho eo amin'ny vehivavy.
Asehon'ny fanadihadiana fa ny fifohana sigara ambany tara na ambany nikôtinina dia tsy mampihena ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka.
Asehon'ny fanadihadiana ihany koa fa mitombo ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka vokatry ny fifohana sigara miaraka amin'ny isan'ny sigara nifoka isan'andro sy ny isan'ny taona nifohanany. Ny olona mifoka sigara dia manana risika ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka in-20 eo ho eo raha oharina amin'ireo tsy mifoka sigara.
2. Setroka sigara avy amin'ny olona efa nisotroina
Ny fifohana setroka sigara avy amin'ny mpifoka sigara hafa dia mety hampidi-doza ho an'ny homamiadan'ny havokavoka ihany koa. Ny setroka sigara avy amin'ny mpifoka sigara hafa dia ny setroka avy amin'ny sigara may na vokatra paraky hafa, na izay avoakan'ny mpifoka sigara. Ny olona mifoka setroka sigara avy amin'ny mpifoka sigara dia tratran'ny zavatra miteraka homamiadana mitovy amin'ny mpifoka sigara hafa, na dia amin'ny fatra kely kokoa aza. Ny fifohana setroka sigara avy amin'ny mpifoka sigara hafa dia antsoina hoe fifohana sigara tsy fidiny na fifohana sigara tsy mifoka sigara.
3. Tantaran'ny fianakaviana
Ny fananana tantaram-pianakaviana voan'ny homamiadan'ny havokavoka dia anton-javatra mety hampidi-doza ho an'ny homamiadan'ny havokavoka. Ny olona manana havana efa voan'ny homamiadan'ny havokavoka dia mety ho avo roa heny ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka noho ny olona tsy manana havana efa voan'ny homamiadan'ny havokavoka. Satria matetika miely patrana ao amin'ny fianakaviana ny fifohana sigara ary miharan'ny setroka avy amin'ny hafa ny mpianakavy, dia sarotra ny mahafantatra raha avy amin'ny tantaram-pianakaviana voan'ny homamiadan'ny havokavoka na avy amin'ny fifohana sigara no mitombo ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka.
4. Aretina VIH
Ny voan'ny viriosy VIH (Human Immunodeficiency Virus), izay mahatonga ny Syndrome d'Immunodéficience Acquired (SIDA), dia mifandray amin'ny risika ambony kokoa amin'ny homamiadan'ny havokavoka. Ny olona voan'ny VIH dia mety manana risika avo roa heny mahery amin'ny homamiadan'ny havokavoka noho ireo tsy voan'ny aretina. Koa satria avo kokoa ny tahan'ny fifohana sigara amin'ireo voan'ny VIH noho ireo tsy voan'ny aretina, dia tsy mazava raha avy amin'ny VIH na avy amin'ny fifohana sigara no mitombo ny risika amin'ny homamiadan'ny havokavoka.
5. Ireo anton-javatra mety hampidi-doza eo amin'ny tontolo iainana
- Fiparitahan'ny taratra: Ny fiparitahan'ny taratra dia anton-javatra mety hampidi-doza ho an'ny homamiadan'ny havokavoka. Ny taratra baomba atomika, ny fitsaboana amin'ny taratra, ny fitiliana sary, ary ny radon dia loharanon'ny fiparitahan'ny taratra:
- Taratra baomba atomika: Ny fiharan'ny taratra aorian'ny fipoahan'ny baomba atomika dia mampitombo ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka.
- Fitsaboana amin'ny taratra: Azo ampiasaina hitsaboana homamiadana sasany ny fitsaboana amin'ny taratra amin'ny tratra, anisan'izany ny homamiadan'ny nono sy ny lymphoma Hodgkin. Ny fitsaboana amin'ny taratra dia mampiasa taratra X, taratra gamma, na karazana taratra hafa izay mety hampitombo ny mety hisian'ny homamiadan'ny havokavoka. Arakaraka ny maha-avo ny fatran'ny taratra voaray no maha-avo ny risika. Ny mety hisian'ny homamiadan'ny havokavoka aorian'ny fitsaboana amin'ny taratra dia avo kokoa amin'ny marary mifoka sigara noho ny amin'ny tsy mpifoka sigara.
- Fitiliana sary: Ny fitiliana sary, toy ny scan CT, dia mampiharihary ny marary amin'ny taratra. Ny scan CT spiral ambany fatra dia mampiharihary ny marary amin'ny taratra kely kokoa noho ny scan CT fatra ambony kokoa. Amin'ny fitiliana homamiadan'ny havokavoka, ny fampiasana scan CT spiral ambany fatra dia afaka mampihena ny voka-dratsin'ny taratra.
- Radon: Gazy radioaktifa avy amin'ny fahapotehan'ny oraniôma ao anaty vatolampy sy tany ny Radon. Mitsoraka avy amin'ny tany izy io, ary miparitaka any amin'ny rivotra na ny famatsian-drano. Afaka miditra ao an-trano amin'ny alalan'ny triatra amin'ny gorodona, rindrina, na fototra ny Radon, ary mety hiakatra tsikelikely ny haavon'ny radon.
Asehon'ny fanadihadiana fa ny haavon'ny entona radon avo lenta ao an-trano na any am-piasana dia mampitombo ny isan'ny tranga vaovao amin'ny homamiadan'ny havokavoka sy ny isan'ny fahafatesana vokatry ny homamiadan'ny havokavoka. Avo kokoa ny mety hisian'ny homamiadan'ny havokavoka amin'ireo mpifoka sigara izay tratran'ny radon noho ireo tsy mpifoka sigara izay tratran'izany. Amin'ireo olona tsy nifoka sigara mihitsy, eo amin'ny 26% eo ho eo amin'ny fahafatesana vokatry ny homamiadan'ny havokavoka no mifandray amin'ny fihanaky ny radon.
6. Fifandraisana any am-piasana
Asehon'ny fanadihadiana fa ny fihanaky ny homamiadan'ny havokavoka dia mampitombo ny mety hisian'ny homamiadan'ny havokavoka:
- Asbestos.
- Arsenika.
- Krômiôma.
- Nikela.
- Beryllium.
- Kadmium.
- Tara sy setroka.
Ireo akora ireo dia mety hiteraka homamiadan'ny havokavoka amin'ireo olona izay efa tratran'izany any am-piasana ary mbola tsy nifoka sigara mihitsy. Rehefa mitombo ny tahan'ny fihanaky ny homamiadan'ny havokavoka dia mitombo ihany koa ny mety hisian'ny homamiadan'ny havokavoka. Mbola avo kokoa aza ny mety hisian'ny homamiadan'ny havokavoka amin'ireo olona izay efa tratran'izany ary mbola mifoka sigara ihany koa.
- Fahalotoan'ny rivotra: Asehon'ny fanadihadiana fa ny fiainana any amin'ny faritra misy fahalotoan'ny rivotra avo kokoa dia mampitombo ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka.
7. Famenon-tsakafo beta carotene ho an'ny mpifoka sigara be loatra
Mampitombo ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka ny fihinanana pilina misy beta carotene, indrindra ho an'ireo mpifoka sigara izay mifoka fonosana iray na mihoatra isan'andro. Avo kokoa ny mety ho voan'izany ho an'ireo mpifoka sigara izay misotro zava-pisotro misy alikaola farafahakeliny iray isan'andro.
Ireto manaraka ireto no singa miaro amin'ny homamiadan'ny havokavoka:
1. Tsy mifoka sigara
Ny fomba tsara indrindra hisorohana ny homamiadan'ny havokavoka dia ny tsy fifohana sigara.
2. Miala amin'ny fifohana sigara
Afaka mampihena ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka ireo mpifoka sigara amin'ny alàlan'ny fialana amin'ny sigara. Ho an'ireo mpifoka sigara izay efa notsaboina noho ny homamiadan'ny havokavoka, ny fialana amin'ny sigara dia mampihena ny mety hisian'ny homamiadan'ny havokavoka vaovao. Ny torohevitra, ny fampiasana vokatra fanoloana nikôtinina, ary ny fitsaboana amin'ny fahaketrahana dia nanampy ireo mpifoka sigara hiala tanteraka.
Ho an'ny olona iray izay efa niala tamin'ny sigara, ny fahafahana hisoroka ny homamiadan'ny havokavoka dia miankina amin'ny taona sy ny habetsahan'ny fifohana sigara nataony ary ny faharetan'ny fotoana nialany. Rehefa avy niala tamin'ny sigara nandritra ny 10 taona ny olona iray, dia mihena 30% ka hatramin'ny 60% ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka.
Na dia azo ahena be aza ny mety ho fahafatesana vokatry ny homamiadan'ny havokavoka amin'ny alàlan'ny fialana amin'ny sigara mandritra ny fotoana maharitra, dia tsy ho ambany toy ny an'ny tsy mpifoka mihitsy ny mety ho fahafatesana. Izany no antony maha-zava-dehibe ny tsy hanombohana mifoka sigara ho an'ny tanora.
3. Fihenan'ny mety ho voka-dratsin'ny toeram-piasana
Mety hanampy amin'ny fampihenana ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka ny lalàna miaro ny mpiasa amin'ny fihanaky ny akora miteraka homamiadana, toy ny asbestos, arsenika, nikela ary chromium. Ny lalàna mandrara ny fifohana sigara any am-piasana dia manampy amin'ny fampihenana ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka vokatry ny setroka sigara.
4. Fihenan'ny fiparitahan'ny radon
Ny fampihenana ny tahan'ny radon dia mety hampihena ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka, indrindra fa ireo mpifoka sigara. Ny tahan'ny radon avo lenta ao an-trano dia azo ahena amin'ny alàlan'ny fandraisana fepetra hisorohana ny fivoahan'ny radon, toy ny fanidiana ny lakaly.
Tsy mazava raha mampihena ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka ireto manaraka ireto:
1. Sakafo
Misy fanadihadiana mampiseho fa ireo olona mihinana voankazo na legioma betsaka dia ambany kokoa ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka raha oharina amin'ireo izay mihinana kely. Na izany aza, satria ireo mpifoka sigara dia mirona tsy dia manana sakafo ara-pahasalamana loatra raha oharina amin'ireo tsy mpifoka sigara, dia sarotra ny mahafantatra raha avy amin'ny fihinanana sakafo ara-pahasalamana na avy amin'ny tsy fifohana sigara no fihenan'ny risika.
2. Hetsika ara-batana
Misy fanadihadiana mampiseho fa ny olona manao fanatanjahan-tena dia manana risika ambany kokoa amin'ny homamiadan'ny havokavoka raha oharina amin'ny olona tsy manao izany. Na izany aza, satria ny mpifoka sigara dia mazàna manana ambaratonga samihafa amin'ny hetsika ara-batana raha oharina amin'ny tsy mpifoka, dia sarotra ny mahafantatra raha misy fiantraikany amin'ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka ny hetsika ara-batana.
Ireto manaraka ireto dia tsy mampihena ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka:
1. Famenon-tsakafo beta carotene ho an'ny tsy mpifoka sigara
Ny fanadihadiana natao tamin'ireo tsy mpifoka sigara dia mampiseho fa ny fihinanana fanampin-tsakafo beta carotene dia tsy mampihena ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka.
2. Famenon-tsakafo vitamina E
Asehon'ny fanadihadiana fa ny fihinanana vitamina E fanampiny dia tsy misy fiantraikany amin'ny mety ho voan'ny homamiadan'ny havokavoka.
Loharano:http://www.chinancpcn.org.cn/cancerMedicineClassic/guideDetail?sId=CDR62825&type=1
Fotoana fandefasana: 02 Aogositra 2023




